Mới học hết A2, chưa từng ôn thi nhưng vẫn thi đỗ B1 Goethe 3 kỹ năng 83/100 ngay từ lần đầu

Mình chưa từng chia sẻ thành tích của học sinh lên mạng xã hội. Vì đây là những thông tin cá nhân của các bạn, và một phần vì mình khá lười đăng bài. Nhưng hôm nay, mình muốn chia sẻ một chút về sự thật này.

Phần tiêu đề nghe rất hấp dẫn, và có vẻ như là một trường hợp hiếm gặp, đúng không?

Vì nhiều người thường học và nghĩ theo lối mòn rằng học đến trình độ nào, phải ôn đủ các định dạng nào, mới có thể thi đỗ được những kỳ thi đó. Học A2 thì chỉ có thể thi A2; học B1 muốn thi B2 phải học đủ lên B2.1, B2.2 rồi ôn khóa thi B2, may ra mới có cơ hội đỗ.

Không phải. Mình thực sự muốn nói với các bạn rằng ngôn ngữ không vận hành như vậy.

Các kỳ thi chứng chỉ được tạo ra không phải để phân loại các bạn theo đống ngữ pháp, từ vựng mà các bạn học theo A1, A2, B1 hay B2. Chúng được tạo ra để xem xét việc bạn có khả năng xử lý các tình huống từ cơ bản đến chuyên sâu trong đời sống hằng ngày, xung quanh bạn, rồi đến những chủ đề rộng hơn như trong xã hội, trong môi trường làm việc, học tập. Chỉ đơn giản như vậy thôi.

Ai nói với các bạn rằng thi B1, B2, thậm chí là C1, cứ phải cố gắng nhét một đống ngữ pháp mà các bạn coi là “bậc cao” để gây ấn tượng với giám khảo?

Chỉ chăm chăm vào việc thể hiện mình có nhiều từ vựng ra sao, có những cấu trúc ngữ pháp phức tạp “đúng” với trình độ như thế nào, đến mức quên mất rằng bản chất của giao tiếp là bày tỏ ý kiến, là truyền đạt suy nghĩ của mình MỘT CÁCH DỄ HIỂU, MỘT CÁCH MẠCH LẠC, MỘT CÁCH PHÙ HỢP với người đọc, người nghe.

Nếu tiêu chí cốt lõi đó không đạt được, thì cái “vỏ” ngữ pháp, từ vựng có hay đến đâu, xét đến cùng cũng chỉ là chiếc vỏ rỗng.

Các bạn không dám nêu ra quan điểm của mình, lúc nào cũng loay hoay với mấy ý Vorteile – Nachteile mẫu lặp đi lặp lại, không cá nhân hóa được những gì mình nói. Và điều này sẽ khiến những người ngồi đối diện các bạn nhận ra rằng các bạn không phải đang “sử dụng” tiếng Đức, mà các bạn thực sự chỉ đang “thi” tiếng Đức.

Đó là lý do tại sao học viên của mình trong trường hợp trên, dù ngữ pháp và từ vựng đều rất tốt, gần như không mắc lỗi sai, nhưng vẫn trượt kỹ năng Viết.

Nên nhớ rằng ngữ pháp chỉ là con thuyền “truyền tải” nội dung. Bởi vậy, cái “ruột” bên trong phải gọn gàng, phải mạch lạc, phải cá nhân hóa trước đã. Những thứ khác chỉ là công cụ mà thôi.

Quay lại với trường hợp của học viên mình ở tiêu đề. Bạn ấy phải đi làm toàn thời gian trong một môi trường rất áp lực, cả về tinh thần lẫn sức khỏe, nên không có nhiều thời gian để tập trung hoàn toàn vào tiếng Đức.

Vậy nên, khi học từ A1 đến kết thúc khóa A2 với mình, bạn ấy đã phải dừng việc học và tự ôn luyện. Tất nhiên, việc hỗ trợ tài liệu, chữa bài và góp ý của mình vẫn xuyên suốt thời gian đó.

Bạn tham gia thi B1 Goethe, trúng hôm thi vào một chủ đề rất thú vị: Glauben Sie an Informationen im Internet? (Giáo viên thấy đề nào thú vị thì chắc học sinh sẽ thấy đề đó không đơn giản.)

Bạn đạt 83/100 điểm ở cả ba kỹ năng Nghe – Đọc – Nói. Kỹ năng Viết bạn được 59/100 điểm, suýt soát đỗ.

Khi bạn báo kết quả, mình không mấy bất ngờ, vì mình từng nói với bạn:

“Cô không lo em bất kỳ kỹ năng nào, ngoại trừ Viết. Ngữ pháp em rất hoàn hảo, nhưng ý của em lan man, rất ‘Việt Nam’.”

Đây là vấn đề nằm ở tư duy, chứ không đơn thuần ở ngôn ngữ nữa. Vậy nên không thể hoàn toàn sửa ngay chỉ qua vài bài nhận xét.

Trong suốt quá trình học, ngay từ khi giữa A1, việc học sinh của mình luyện phản biện bằng những chủ đề từ đơn giản đến mang tính xã hội như thế này một cách từ từ là điều rất bình thường, dù có lẽ chính các bạn cũng chưa nhận ra mình đang được định hướng như thế nào.

Chương trình học vẫn theo tiêu chuẩn, phân cấp rõ ràng về kiến thức để các bạn dễ hình dung và tiếp thu. Nhưng khả năng giao tiếp, cũng như khả năng hình thành ý tưởng cho một Vortrag, mình chưa từng phân cấp như thế.

Hầu hết học viên của mình, ngay từ khi cuối A1, đã bắt đầu làm quen và nói một cách frei về một số chủ đề cơ bản nhưng thú vị như Liebe durch das Internet hay Wie kann man eine Fremdsprache lernen?

Tất nhiên, bài có thể còn sơ sài, còn chưa đủ chiều sâu. Không có vấn đề gì. Quan trọng là các bạn đã dám nói, dám hình thành ý tưởng, dám vận dụng những gì mình học để bày tỏ quan điểm.

Bởi vậy, khi mình nói với Hân (bạn học viên trên) rằng chắc chắn kỹ năng Nói của em sẽ đỗ, và đỗ cao, ngay từ buổi thứ 10 bắt đầu học tiếng Đức, đến tận trước khi thi, bạn vẫn nghĩ mình chỉ đang an ủi và động viên thôi.

Nhưng mình luôn rất thẳng thắn với ưu điểm, khuyết điểm của học viên. Mình không bao giờ an ủi cho có.

Điều gì khiến mình biết rằng bạn làm được?

Đó là việc bạn ấy dám nghĩ và dám nói.

Khi nhận được một câu hỏi, ví dụ như Sollte man ein Praktikum im Ausland machen?, điều bạn ấy nghĩ ngay là những trải nghiệm của cá nhân mình: mình thực sự nghĩ về nó như thế nào, nếu là mình thì mình sẽ chọn như thế nào, tại sao lại như vậy, ngược lại thì sao, những câu chuyện cụ thể từ mọi người xung quanh.

Mà không phải vài câu “văn mẫu”, vài ý Vorteile – Nachteile ai ai cũng nói. Vẫn là những điều đó, nhưng cần cá nhân hóa. Khi ấy, “nó” mới là của mình.

Đọc đến đây, chắc các bạn hiểu tại sao mình không chia sẻ thành tích của học viên trên mạng rồi.

Một phần vì những lý do trên, phần còn lại do mình quá lười. Mỗi một học viên đều giống như một công trình lớn, một tác phẩm nghệ thuật mà mình trút bỏ tâm huyết, thời gian. Vậy nên, mình cũng mài giũa, không ngừng đúc kết kinh nghiệm từ những con người đáng tự hào ấy.

Mình rất khó để đăng mấy con số đơn thuần, vì mình hiểu phía sau nó là cả một câu chuyện dài, không chỉ là của mình, mà còn là biết bao nhiêu công sức, những sự kiên trì thầm lặng của các bạn.

Và mình cũng không muốn ai tìm đến mình chỉ vì vài bài đăng khoe thành tích, “khoe” chuyên môn, dù rằng đây là điều cơ bản, bắt buộc phải có.

Mình luôn có buổi học thử miễn phí cho từng người. Không một “dịch vụ” nào có thể đem lại kết quả như nhau cho 100% học viên. Sẽ có người không phù hợp.

Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, mình hy vọng có thể đem đến cho các bạn một góc nhìn khác về ngôn ngữ này. ^^